Astry – kolorowe gwiazdy ogrodu

Jesień to okres kwitnienia pięknych i kolorowych astrów. Są one wtedy niekwestionowaną ozdobą ogrodów, kiedy inne kwiaty zaczynają już przekwitać. Rozkwitają w odcieniach fioletu, żółci, bieli, różu i czerwieni.

Ich nazwa słusznie pochodzi od greckiego Aster – gwiazda, ponieważ wyróżniają się wśród innych kwiatów urodą i mnogością barw.

Wiele odmian

Istnieje wiele gatunków tych pięknych roślin o kwiatach zarówno pojedynczych, jak i pełnych, o rożnym pokroju i wysokości. Większość z nich kwitnie jesienią, ale są też odmiany kwitnące wiosną na przełomie maja i czerwca.

Astry bylinowe

Najbardziej rozpowszechnione są odmiany astra nowobelgijskiego (Aster novi-belgii). Pochodzą one - podobnie jak astry nowoangielskie i krzaczaste - z Ameryki Północnej, gdzie rosły dziko na preriach, w zaroślach i na obrzeżach lasów. To wysokie, rozrastające się w krótkie rozłogi i tworzące gęste kępy o ciemnozielonych liściach. Rozrastają się bujnie i często dziczeją, dlatego spotkać je można w zapuszczonych ogrodach i nad brzegami rzek. Spośród wielu odmian wyróżniają się ciemnoniebieska 'Little Blue Boy', jasnoniebieska 'Marie Ballard', karminowa 'Patricia Ballard', lawendowo-niebieska 'Plenty' oraz niebieska 'Dauerblau'.

Inna grupa to astry nowoangielskie (Aster novae-angliae). Charakteryzują je wąskie liście oraz sztywne łodygi pokryte szorstkimi włoskami. Odmiany z tej grupy wyróżniają się wysokością i nie tworzą rozłogów, dlatego można je sadzić obok innych roślin. Kwiaty te charakteryzują się wyjątkowo delikatnym wyglądem. Najpiękniejsze odmiany z tej grupy to: różowoczerwony 'Andenken an Alma Pötchke', ciemnofioletowy 'Barr's Blue', różowy 'Barr's Pink', 'Harrington Pink' i 'Rudelsburg'.

Kolejna ciekawa odmiana to niskie astry krzaczaste (Aster dumosus) rozrastają się one w rozłogi. Dlatego można je wykorzystać do tworzenia obwódek rabat i jako rośliny okrywowe w ogrodach skalnych. Ich odmiany to rożowokarminowa 'Alice Haslam', jasnoróżowa 'Herbstgruss von Bresserhof' i niebieska 'Lady in Blue'.

Astry Chińskie

Ponadto dużą popularnością cieszą się astry chińskie i japońskie. Ich najwyższe odmiany osiągają wysokość do 1 m. Jednak najbardziej popularne wśród azjatyckich astrów są astry karłowate o wysokości 20 – 30 cm. Nadają się one na rabaty i kwietniki. Wsród astrów karłowatych wyróżniamy astry rurkowe. Ich kwiatostany składają się z jednego lub kilku okółków kwiatów języczkowych i wydłużonych silnie rozwiniętych kwiatów rurkowych. Do tej grupy należą astry książęce. Inne to astry języczkowe. Do nich należy największa liczba odmian: astry chryzantemowe, igiełkowe, pomponowe.

Łatwa uprawa

Astry nie są trudne w uprawie. Wymagają stanowisk nasłonecznionych i żyznych gleb. Należy pamiętać o systematycznym podlewaniu tych kwiatów, gdyż są wrażliwe na brak wody. Bujnie rosnące odmiany (nowoangielskie i nowobelgijskie) lubią gleby przepuszczalne, żyzne oraz wilgotne. Kwiaty można wysiewać z nasion lub rozmnażać przez podział.

Uwaga na choroby

Najpoważniejszymi chorobami astrów są żółtaczka astrów i fuzaryjne więdnięcie roślin powodowane przez grzyby. Ponadto astry nowobelgijskie są podatne na mączniaka prawdziwego. Chore kwiaty trzeba wyrwać i spalić, nie nadają się na kompost.

Jesień jest czasem kwitnienia wielu pięknych roślin, to ostatnia okazja aby przed zimą nacieszyć się ich barwami przebywając na działce, w ogrodzie lub podziwiając kwiaty stojące w wazonie, zanim zacznie padać śnieg i nastaną mrozy.

Źródło: http://kobieta.wp.pl/kat,26269,title,Astry-kolorowe-gwiazdy-ogrodu,wid,9222310,wiadomosc.html

Rośliny w naszym domu

Ozdobne rośliny doniczkowe są popularne wszędzie - nie tylko w wielkich hallach hoteli, banków i urzędów. Spotykamy je w biurach, ośrodkach zdrowia, a przede wszystkim w mieszkaniach - także w sypialni, w kuchni czy w łazience.

Ich uprawa nie jest rzeczą nową - już około 5 tysięcy lat temu Chińczycy uprawiali rośliny doniczkowe w swoich domach. Również starożytni kolekcjonowali rośliny, o czym świadczą egipskie płaskorzeźby sprzed 3,5 tysiąca lat i słynne „wiszące ogrody Babilonu”, nie będące niczym innym, jak tarasowo rozmieszczonymi roślinami doniczkowymi.

W zamożnych domach starożytnych Greków i Rzymian rośliny też nie były rzadkością i znajdowały się w perystylu. W domu greckim w perystyl zamieniono atrium - wewnętrzny, kwadratowy, zadaszony dziedziniec, często z basenem lub z fontanną, ozdobiony posągami. W domu rzymskim perystyl był ogrodem dołączonym z tyłu istniejącego już budynku. Podobnie w domach hiszpańskich - patio (wewnętrzny dziedziniec) było ozdobione roślinnością, fontannami i posągami. W średniowieczu wiele roślin uprawiano zwłaszcza w klasztorach i stosowano bardziej w celach leczniczych niż ozdobnych.

W XIX wieku nastąpił gwałtowny rozwój zainteresowania roślinami ozdobnymi. Arystokracja i ludzie bogaci zdobywali egzotyczne i rzadkie gatunki, aby móc imponować swoim gościom. Wówczas rozpoczął się gorączkowy okres poszukiwań nowych gatunków i odmian roślin na wszystkich kontynentach, w najbardziej niedostępnych ustroniach. W XX wieku, w czasie trwania dwóch wojen światowych, większość wielkich kolekcji uległa rozproszeniu lub zniszczeniu. Zmieniała się moda i zwyczaje - gatunki wcześniej popularne odchodziły w zapomnienie, a nawet ginęły. W II połowie XX w. nastąpił kolejny zwrot i kwiaty na nowo zagościły w naszych domach i miejscach pracy.

Możemy się z tego tylko cieszyć, gdyż obecność roślin ma dobroczynny wpływ zarówno na nasze zdrowie fizyczne, jak i psychiczne. Oprócz tego, że ładnie wyglądają lub pachną - produkują także tlen, oczyszczają powietrze z niektórych szkodliwych substancji - np. związków uwalniających się z plastikowych obudów sprzętu RTV i komputerowego, podwyższają wilgotność w pomieszczeniu i pochłaniają kurz.

Rośliny są żywymi organizmami, dlatego w ich towarzystwie czujemy się lepiej. Sprawiają, że wnętrza stają się przytulniejsze, a ich zielona barwa, o wielu odcieniach, uspokaja nerwy i koi nasze zmęczone oczy. Kwiaty, aby zdobiły, muszą być dobrane do funkcjonalności i charakteru wnętrza oraz odpowiednio wyeksponowane.

W pomieszczeniach, gdzie mamy stare, stylowe meble nie będą się dobrze komponowały np. pelargonie. Doskonale za to pasować będą rośliny o dużych, różnobarwnych liściach i jasnych kwiatach - afelandra, anturium, aspidistra, begonia o ozdobnych liściach, fatsjobluszcz, fikus wzniesiony, filodendron wzniesiony, fitonia, frizea, guzmania, kaladium, kalatea, kliwia, kordylina paciorecznikolistna, kroton, maranta, neoregelia karolińska, sansewieria, skrzydłokwiat, syningia, syngonium, a także, coraz bardziej popularny, zamiokulkas zamiolistny.

Podobnie do pokoju o delikatnym wystroju nie wstawimy solidnej draceny czy palmy - tam mogą zagościć niewielkie rośliny o drobnych, pierzastych listkach - asparagus, paprotki (adiantum, zanokcica), zielistka, trzykrotka, papirus, fikus benjamina, peperomia, cyklamen i fiołek afrykański.

Jeśli urządzamy pomieszczenie w stylu egzotycznym, musimy pamiętać, aby znalazły się tam również rośliny z tego samego obszaru klimatycznego. W pokoju w stylu japońskim lepiej pasować będzie drzewko bonsai niż paprotka, a agawę i kaktusy warto dopasować do wnętrza o ciepłych barwach ziemi w Meksyku.

Rośliny obficie kwitnące pięknie wyglądają pojedynczo, np. na stole. Nie powinno się stawiać ich za wysoko, aby można było w pełni podziwiać kwiaty. Warto w ten sposób eksponować np. azalię, kwitnące begonie, gardenię i miniaturowe róże.

Rośliny średniej wielkości możemy optycznie powiększyć, ustawiając je przed lustrem. W dużym hallu, po obu stronach drzwi wejściowych, można ustawić dwie jednakowe rośliny. Duże rośliny (monstera, figowiec, kencja, chamedora, bananowiec karłowaty, dracena, jukka) najlepiej prezentują się na jednobarwnym tle - ścianie, tkaninie - z dala od mebli.

Dodatkowe efekty uzyskamy, podświetlając rośliny lub kompozycje z góry lub z dołu halogenowymi reflektorkami. Można także użyć świecących doniczek - przeboju ostatniego sezonu - ale rzadko jeszcze spotykanych w naszych sklepach.

Do małych mieszkań, gdzie na podłodze nie ma miejsca dla kwiatów, świetnie nadają się pnącza. Można przymocować je do ścian za pomocą specjalnych plastikowych uchwytów - lepiej nie używać sznurka czy żyłki, gdyż zniszczą pędy. Kratka bambusowa lub metalowa nie będzie razić, a raczej wtopi się w wystrój pomieszczeń, które już mają podobną dekorację.

Każdy znajdzie roślinkę, o mniejszych lub większych wymaganiach pielęgnacyjnych, którą może uprawiać w domu. A rośliny odwdzięczą się za troskę - będą pięknie rosnąć.

Źródło: http://kobieta.wp.pl/kat,26267,title,Rosliny-w-naszym-domu,wid,9230490,wiadomosc.html

Zimowity i krokusy jesienne

We wrześniu i październiku trudno o kwitnące rośliny cebulowe czy bulwiaste. Wyjątkiem są zimowity i jesienne gatunki krokusów.

Fot. Wiesław Gawryś

Kwiaty zimowitu jesiennego 'Album' mają 10-25 cm wysokości.

Fot. Liliana Sokołowska

Cebula zimowitu rosnąca kilka lat w jednym miejscu wydaje kilkanaście kwiatów, chętnie odwiedzanych przez pszczoły.

Bulwy zimowitów pojawiają się w sprzedaży w lipcu i w sierpniu - wtedy właśnie trzeba je posadzić. Najpóźniej po miesiącu wprost z ziemi wyłonią się bezlistne kielichy w odcieniach fioletu, różu lub białe. Niekiedy zdobi je biała gardziel lub delikatna krateczka na płatkach. Jeśli chcemy je ściąć do wazonu, zróbmy to jak najwcześniej, w początkowej fazie rozwoju - wtedy będą najtrwalsze,

Zimowity w różnych wersjach

W naturze zimowit jesienny (Colchicum autumnale) możemy podziwiać w Karpatach i Sudetach. W ogrodach sadzimy jego odmiany oraz inne gatunki, takie jak zimowit bizantyjski (C. byzantinum), powabny (C. speciosum) i pstry (C. variegatum). Wysokość ich kwiatów wynosi od 5 do 25 cm. Liście pojawiają się dopiero wiosną. Są okazałe, szerokości 4-6 cm i długości 15-25 cm. Utrzymują się do czerwca, po czym żółkną, roślina przechodzi w stan spoczynku, a w ziemi pozostaje duża mięsista bulwa. W jednym miejscu może ona rosnąć przez kilka lat, rozrastając się coraz bardziej i wydając coraz więcej kwiatów. Z jednej bulwy może ich powstać nawet kilkanaście jednocześnie. Co roku przybywa też bulw przybyszowych służących roślinie do rozmnażania.

Miejsce w ogrodzie

Kwiaty zimowitów najpiękniej wyglądają na tle zielonego trawnika, na obrzeżu rabaty, na skalniaku, pośród gatunków o pędach płożących lub tworzących niskie poduszki, które będą maskować puste miejsca w okresach, gdy zimowity trwają w uśpieniu, czyli latem i zimą. Rośliny te można także wyeksponować w pojemniku na tarasie lub balkonie. Dla zimowitów wybieramy stanowiska słoneczne lub półcieniste. Rośliny te wymagają gleby żyznej, o odczynie obojętnym bądź lekko zasadowym (pH 6,5-7). Nie lubią ziemi podmokłej ani nadmiernie piaszczystej. Umieszczamy je na głębokości 7-20 cm (im większe bulwy, tym głębiej), co 20-25 cm. Jeśli chcemy je posadzić na trawniku, to musimy usunąć część darni, a wiosną podczas koszenia omijać ich kępy. Gdy pojawią się liście, zimowity podlewamy (kiedy jest sucho) oraz zasilamy nawozem wieloskładnikowym dla gatunków ogrodowych. Natomiast podczas okresu spoczynku, czyli latem oraz zimą, nadmiar wilgoci powoduje gnicie bulw. Dlatego, jeśli podłoże jest mało przepuszczalne, a po ulewach zalega w nim woda, podczas sadzenia bulw warto podsypać pod nie trochę drenażu.

W jednym miejscu zimowity mogą pozostawać 3-4 lata, potem zwykle nadmiernie się zagęszczają. Wtedy trzeba je rozsadzić i przenieść w inne miejsce. Najlepszą porą na ich wykopanie jest lipiec, gdy zżółkną liście. Bulwy czyścimy z ziemi i przechowujemy w cienistym, zadaszonym miejscu do przełomu lipca i sierpnia, kiedy ponownie je sadzimy. Przy okazji warto oddzielić małe bulwy przybyszowe i rozmnożyć rośliny.

Jesienne krokusy

W przeciwieństwie do zimowitów są mało znane, chociaż kwitną o tej samej porze roku i są do nich podobne. Kwiaty krokusów, zwanych też szafranami, dorastają do 10-15 cm wysokości. W centrum pośród fioletowych lub niebieskich płatków znajduje się rozwidlony słupek i trzy pręciki (u zimowitów jest ich sześć!). Liście, wąskie jak źdźbła trawy, u większości gatunków pojawiają się dopiero wiosną. W tym czasie roślina asymiluje i tworzy bulwę - co roku nową. W czerwcu liście żółkną i zamierają.

Spośród jesiennych gatunków najłatwiej zdobyć bulwki kwitnącego we wrześniu krokusa okazałego (Crocus speciosus) oraz październikowego krokusa uprawnego (C. sativus). Znamiona jego słupków stanowią cenną przyprawę - szafran. Inne jesienne gatunki to m.in. krokus turecki (C. kotschyanus) i kurdyjski (C. carduchorum). Rośliny te mają podobne wymagania do zimowitów. Lubią miejsce słoneczne. Bulwki sadzimy w dołkach głębokości 4-5 cm, w odstępach 7-10 cm. Możemy je sadzić na trawniku.

Źródło: Alicja Gawryś, Gazeta.pl - http://dom.gazeta.pl/ogrody/1,72162,4488445.html

Rośliny nasienne

Rośliny nasienne, rośliny kwiatowe (Spermatophyta, Anthophyta) - nadgromada należąca do królestwa roślin.

Charakterystyka

Są to rośliny naczyniowe o najwyższym stopniu przystosowania do życia na lądzie. Proces zapłodnienia nie wymaga obecności wody, sporofit jest częścią dominującą. Gametofit rozwija się na sporoficie. Roślina składa się z korzenia, łodygi, liści i kwiatu.

Rozmnażanie

Rośliny nasienne rozmnażają się przede wszystkim za pomocą nasion, które powstają w wyniku procesu płciowego. Nasiona mają charakter przetrwalników, zawierają substancje zapasowe, które wykorzystuje rozwijający się sporofit.

Systematyka

Wg starszej klasyfikacji rośliny nasienne to gromada roślin obejmująca dwie podgromady: okrytonasienne (Angiospermae) i nagonasienne (Gymnospermae). Istnieje także alternatywna klasyfikacja zakładająca istnienie w obrębie roślin nasiennych 6 gromad: Cycadophyta, Ginkgophyta, Gnetophyta, Pinophyta i Magnoliophyta.

Podział systematyczny roślin nasiennych:

• Gromada: paprocie nasienne (Pteridospermatophyta) (rośliny kopalne)
• Gromada: pranagozalążkowe (Progymnospermophyta) (rośliny kopalne)
• Gromada: nagonasienne (Pinophyta, Coniferophyta)
  • Podgromada: Cycadophytina Cronquist
    • Klasa: sagowcowe (Cycadopsida Brongn.)
  • Podgromada: Ginkgoophytina Cronquist
    • Klasa: miłorzębowe (Ginkgoopsida Engl.)
  • Podgromada: Gnetophytina Cronquist
    • Klasa: gniotowe (Gnetopsida Thomé)
  • Podgromada: Pinophytina Cronquist
    • Klasa: iglaste (Pinopsida)
• Gromada: okrytonasienne (Magnoliophyta, Angiospermophyta)
  • Podgromada: Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal
    • Klasa: Liliopsida Brongn. (dawne jednoliścienne)
    • Klasa: Magnoliopsida Brongn. (dawne dwuliścienne)
    • Klasa: Piperopsida Bartl. (dawne dwuliścienne)
    • Klasa: Ranunculopsida Brongn. (dawne dwuliścienne)
    • Klasa: Rosopsida Batsch (dawne dwuliścienne)

Kwiatostan

Kwiatostan (ang. inflorescence, łac. inflorescentium) - skupienie rozgałęzień pędów, które nie rozwijają się wegetatywnie, a są zakończone kwiatami. W obrębie kwiatostanu zwykle występują liście przykwiatowe - podsadki o uproszczonej budowie, które podpierają kwiatostan. Kwiatostany mogą być ulistnione, jeśli występują liście asymilacyjne. Kwiatostany bezlistne (nagie) występują rzadko.

Chociaż w typowej formie kwiatostan wykszałcił się u roślin okrytozalążkowych, obecnie termin ten stosuje się również w odniesieniu do skupiska kwiatów roślin nagozalążkowych szpilkowych. Szyszkę żeńską, uznawaną poprzednio za kwiat żeński, obecnie określa się jako zredukowany kwiatostan żeński.

U roślin okrytozalążkowych kwiatostany są osadzone na szypułce kwiatostanowej. Mimo że wykazują dużą różnorodność, wyróżnia się dwa podstawowe typy kwiatostanów: groniaste i wierzchotkowate, różniące się sposobem rozgałęzienia.

Kwiaciarstwo

Kwiaciarstwo to dział ogrodnictwa zajmujący się uprawą i produkcją roślin ozdobnych.

Rośliny ozdobne hoduje się do celów użytkowych, głównie dekoracyjnych. Są to przede wszystkim:

• rośliny uprawiane na kwiat cięty
• rośliny uprawiane w pojemnikach (rośliny doniczkowe)
• materiał nasadzeniowy i rozmnożeniowy (nasiona, cebule, kłącza, sadzonki, rozsady).

Ze względu na miejsce prowadzenia upraw rośliny ozdobne uprawia się:

• pod osłonami (w szklarniach, tunelach foliowych) - rośliny z egzotyczne o wysokich wymaganiach termicznych.
• w gruncie - rośliny o niskich wymaganich termicznych.

Kwiaty są wykorzystywane do tworzenia różnorodnych kompozycji z żywych lub suszonych roślin co ma zastosowanie w bukieciarstwie. Kompozycje kwiatowe używane są do dekoracji wnętrz (bukiety, wiązanki, stroiki), a także do dekoracji np. nagrobków (wieńce).

Znaczenie kwiatów

Kwiaty pełnią ważną funkcję biologiczną, w wyniku zapylenia powstaje z nich owoc, w którym znajdują się nasiona.

Stanowią one także źródło nektaru i pyłku, które są pożywieniem pszczół.

Pozyskiwane są z nich olejki eteryczne, które są następnie surowcem w przemyśle perfumeryjnym.

Kwiaty pełnią funkcję ozdobną, stanowią źródło wrażeń estetycznych, wiele z nich to rośliny ozdobne. Popularnymi kwiatowymi krzewami ozdobnymi są: lilak, forsycja, głóg, róża, a roślinami zielnymi o ozdobnych kwiatach są m.in.: tulipany, mieczyki, goździki, fiołki, chryzantemy.

Uprawą i produkcją kwiatów zajmuje się dział ogrodnictwa zwany kwiaciarstwem. Sztukę układania kwiatów nazywamy bukieciarstwem (florystyką), a specyficzną jej odmianę, stosowaną w krajach Dalekiego Wschodu - ikebaną.